[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 0، شماره 28 - ( بهار و تابستان 1393 ) ::
دوره 0 ، شماره 28 ، بهار و تابستان 1393 برگشت به فهرست نسخه ها
نظریـۀ اشتراک لفظـی در معنی‌شناسی صفات خداوند و نفی نقش عقل در قلمرو ایمان و عقاید دینی،بررسـی انتقادی
موسی ملایری
دانشيار
چکیده:   (4268 مشاهده)
در اهمیت خداشناسی همین نکته کافی است که در منابع اسلامی، معرفت خداوند به‌عنوان نخستین‌گام دینداری، و سرآغاز عبـادت خداوند شـمرده شده است. منابع فلسفی و کلامی مسلمین، مباحثی بسیار دامنه‌دار و گسترده پیرامون معرفت عقلی خداوند، و چند و چون آن عرضه می‌کنند. در این منابع توانایی عقل برای اثبات ذات‌الهی و درک و فهم صفات او مفروغ‌عنه تلقـی شده است. در قلمرو فرهنگ اسلامی دیدگاه‌هایی نیز وجود دارد که برای عقل چنین شأنی قائل نیستنـد. یکی از این دیدگاه‌ها، اقرار به اشتراک لفظی در معنی‌شناسی صفات خداوند است که بر اساس آن، عقل، به‌کلی از هرگونه معرفت به خداوند عزل و خلع می‌شود. از سویی خود، نمی‌تواند هیچ درک یا توصیفی از خداوند داشته باشد، و از سوی دیگر حتی نمی‌تواند اسماء و صفات خداوند را که از منبع وحی به بشر رسیده است، به هیچ طریقی درک یا تصور نماید. بر اساس این دیدگاه، عقل، نه تنها در درکِ مفاهیم اسماء و صفات، توفیق و دستاوردی ندارد؛ بلکه از اثبات وجود خداوند نیز ناتوان و بی‌نصیب است. این دیدگاهِ افراطی که بدون سابقه تاریخی نیست، از سوی برخی از اندیشمندان مکتب تفکیک ترویج می‌شود. این مقاله نخست ادلۀ ششگانۀ این نظریه را تنظیم و تقریر کرده سپس به نقد آن‌ها می‌پردازد. و بر آنست که مدعای مذکور نه تنها قابل اثبات نیست؛ بلکه تقلیل و فروکاستن دین به تجربه‌های شخصی دینی و نفی امکان داوری و ارزیابی میان نظام های اعتقادی مختلف، از لوازم گریزناپذیر این نظریه است.
واژه‌های کلیدی: معنی‌شناسی صفات خداوند، اشتراک معنوی در صفات خدا، نفی علم حصولی در خداشناسی، معرفت بالوجه به خدا، معرفت بالکنه به خدا، مکـتب تفکیک، اشتراک لفظی در صفات خدا
متن کامل [PDF 222 kb]   (818 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۴/۶/۳ | پذیرش: ۱۳۹۴/۶/۳ | انتشار: ۱۳۹۴/۶/۳
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA code


XML     Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:


ملایری موسی. نظریـۀ اشتراک لفظـی در معنی‌شناسی صفات خداوند و نفی نقش عقل در قلمرو ایمان و عقاید دینی،بررسـی انتقادی. 1. 1393; 0 (28) :65-98

URL: http://pdmag.info/article-1-291-fa.html



دوره 0، شماره 28 - ( بهار و تابستان 1393 ) برگشت به فهرست نسخه ها
مجله پژوهش دینی pazhouhesh dini
Persian site map - English site map - Created in 0.05 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 3742